៧% សន្សំលុយ, ១% មានធានារ៉ាប់រង៖ ពេលអាសន្នជាន់កន្ទុយគ្នា ហេតុអ្វីគ្រួសារខ្មែរយើងភាគច្រើនរងគ្រោះជាងគេ?
បើកកកាយការពិតពីជីវិត៖ ពេលខ្លះយើងដួលមិនមែនព្រោះខ្ជិល តែព្រោះគ្មាន “ខ្នើយទប់ខ្នង”។ តោះមករៀនវិធីបង្កើតកញ្ចប់លុយអាសន្ន បែបសាមញ្ញៗ ចាប់ផ្តើមពី ២ ម៉ឺនរៀលក៏បាន!
៧% សន្សំលុយ, ១% មានធានារ៉ាប់រង — ពេលអាសន្នមកដល់ គ្រួសារខ្មែរច្រើននៅឈរលើខ្យល់
របាយការណ៍ដែលខ្ញុំលើកមកនិយាយនេះ មិនបានចងកន្ទុយថា “ប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់” នោះទេ។ ប៉ុន្តែវាជាការសិក្សាផ្តោតលើ “គ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះ” ដែលជាក្រុមមនុស្សដ៏ច្រើនលើសលប់នៅជុំវិញខ្លួនយើងរាល់ថ្ងៃ—អាចជាបងប្រុសរត់កង់បីជើងចាស់ អ្នកមីងលក់បាយកូរ ឬប្អូនៗកម្មកររោងចក្រដែលដើរស្ពាយកាតចូលធ្វើការទាំងភ្នែកនៅស្លក់។
តាមទិន្នន័យផ្លូវការស្តីពីបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា មានតែប្រហែល ៧% នៃគ្រួសារក្រីក្រ និងងាយរងគ្រោះដែលមានការសន្សំប្រាក់។ ហើយអ្វីដែលរឹតតែគួរឱ្យគិត គឺក្នុងចំណោមអ្នកសន្សំទាំង ៧% នោះ មានរហូតដល់ទៅ ៧៥% ដែលជ្រើសរើសវិធី “ទុកលុយនៅផ្ទះ” (ច្រកកំប៉ុង ញាត់ក្រោមពូក ឬដាក់ក្រោមខ្នើយ)។ ចំណែកឯអ្នកមានធានារ៉ាប់រងវិញ គឺមានតែ ១% គត់។ របាយការណ៍ដដែលក៏បានបង្ហាញថា ពេលមានរឿងអាសន្នម្តងៗ មនុស្សភាគច្រើនមានតែជម្រើសពឹងលើការខ្ចីបុលពីគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬចងការប្រាក់ក្រៅផ្លូវការប៉ុណ្ណោះ។
សួរថាហេតុអ្វី? មកពីពួកគេមិនខំប្រឹងមែនទេ? ចម្លើយគឺអត់ទេ។
ជីវិតជួនកាលមិនបានបាក់ព្រោះ “ភាពខ្ជិល” ទេ
មានគ្រួសារខ្មែរជាច្រើន មិនដែលស្គាល់ទេពាក្យថា “ខ្ចីលុយទិញឡានស៊េរីទំនើប” ឬ “រំលស់ទូរស័ព្ទថ្លៃៗដើម្បីបង្អួតគេ” នោះ។
- ពួកគេខ្ចីលុយ... ព្រោះម៉ែស្រាប់តែដួលដេកពេទ្យ។
- ពួកគេខ្ចីលុយ... ព្រោះកូនតូចក្តៅខ្លួនញ័រទទ្រើកកណ្តាលអាធ្រាត្រ។
- ពួកគេខ្ចីលុយ... ព្រោះម៉ូតូដែលជាឆ្នាំងបាយក្រឡាប់ផ្ងារជើងត្រូវជួសជុលអ៊ុតធុងសាំង។
- ពួកគេខ្ចីលុយ... ព្រោះរោងចក្រផ្អាកការងារពីរសប្តាហ៍ ហើយបើកទូទឹកកកទៅឃើញសល់តែទឹកត្រជាក់មួយដប និងម្ទេសពីរគ្រាប់។
ជីវិតមនុស្សសាមញ្ញៗដូចយើង ពេលខ្លះមិនបានបាក់ដួលដោយសាររឿងធំដុំអីទេ។ វាបាក់ដោយសាររឿងស៊យតូចៗ ដែលមកដេញជើងគ្នាដូចកូនជណ្តើរ។ ថ្ងៃនេះខូចម៉ូតូ ស្អែកអត់បានទៅធ្វើការ ចុងសប្តាហ៍កូនឈឺ ខែក្រោយម្ចាស់ផ្ទះមកទារលុយ... ហើយចន្លោះរវាងពាក្យថា “គ្រប់គ្រងបាន” និង “ដួលផាសិត” ពេលខ្លះ វាខុសគ្នាត្រឹមតែលុយ ៥០ ដុល្លារ (ឬ ២០ ម៉ឺនរៀល) ប៉ុណ្ណោះ។
នោះហើយជាមូលហេតុដែល “លុយបម្រុងអាសន្ន” (Emergency Fund) មិនមែនជារឿងឡូយឆាយសម្រាប់តែអ្នកមានចំណូលរាប់ពាន់ដុល្លារនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជា “ខ្នើយសុវត្ថិភាព” សម្រាប់ការពារក្បាលយើង ថ្ងៃដែលជីវិតស្រាប់តែបោះដុំថ្មមកចំពីមុខ។
បើប្រាក់ខែគ្រាន់តែរស់មួយរស់ សន្សំមកពីណា?
សំណួរនេះ ខ្ញុំឮញឹកណាស់ ហើយវាជាសំណួរដែលត្រឹមត្រូវបំផុត គ្មានអីត្រូវប្រកែកទេ។ មនុស្សជាច្រើនមិនមែនមិនចង់សន្សំទេ តែចំណូលវាទាប ចំណាយវារត់លឿនជាង កម្ចីចាស់ក៏នៅរុំកោះ។ ប្រាក់ខែចេញថ្ងៃនេះ ថ្ងៃស្អែកដើរចែកគេអស់ពាក់កណ្តាល៖ ថ្លៃបន្ទប់ជួល ថ្លៃទឹកភ្លើង ថ្លៃសាលាកូន និងលុយសងធនាគារ។
ដូច្នេះ អត្ថបទនេះមិនមែនមកធ្វើខ្លួនជាគ្រូបង្រៀនដៅក្បាល ស្រែកប្រាប់បងប្អូនថា “ត្រូវតែសន្សំឱ្យបាន ១,០០០ ដុល្លារភ្លាមៗ” នោះទេ។ យើងចង់និយាយគ្នារឿងពិតជាក់ស្តែងមួយ៖ បើថ្ងៃណាជីវិតរអិល តើយើងមានអ្វីតិចតួចនៅក្នុងដៃ ដើម្បីកុំឱ្យធ្លាក់ទៅបោកនឹងបាតខ្លាំងពេកហើយឬនៅ?
ពេលយើងគ្មាន “សាច់ប្រាក់ទប់ទល់” បញ្ហាតូចតាចនឹងក្លាយជាបំណុលវ័ណ្ឌកភ្លាមៗ។ មនុស្សភាគច្រើន ពេលទាល់ច្រក តែងតែជ្រើសរើសផ្លូវ ៣៖ ខ្ចីបុលចងការប្រាក់ក្រៅផ្លូវការ លក់ទ្រព្យសម្បត្តិលឿនៗខាតតម្លៃ ឬយកបំណុលថ្មីទៅបិទបំណុលចាស់។ ហើយកុំភ្លេចថា “រឿងស៊យ” មិនដែលផ្ញើសារសុំការអនុញ្ញាតមុននឹងមកលេងយើងទេ វាមកចំពេលម៉ាស៊ីន ATM ប្រាប់ថាគណនីសល់តែ ១៣ ដុល្លារហ្នឹងឯង! ជីវិតជួនកាលដូចហ្គេមលំដាប់ពិបាកខ្លាំង ដែលថែមទាំងខូចប្រព័ន្ធ រក្សាទុកទិន្នន័យមិនបានទៀត។
ហេតុអ្វីមនុស្សជាច្រើននៅតែរឹងរូស “ទុកលុយនៅផ្ទះ”?
យោងតាមរបាយការណ៍ ហេតុផលដែលបងប្អូនយើងចូលចិត្តញាត់លុយក្រោមខ្នើយមានដូចជា៖
- មិនទុកចិត្តប្រព័ន្ធ៖ ខ្លះធ្លាប់ឮរឿងបោកប្រាស់តាមអនឡាញ ខ្លះមិនចេះប្រើកម្មវិធីធនាគារ ខ្លះខ្លាចគេកាត់ថ្លៃសេវា ដូច្នេះទុកក្នុងដៃខ្លួនឯងមានអារម្មណ៍ថាក្តាប់បានជាង។
- ចំណូលមិនទៀងទាត់៖ គិតថា “ចាំខែណាមានសល់ច្រើន ចាំយកទៅដាក់ធនាគារ” ប៉ុន្តែតថភាពគឺ... ថ្ងៃដែលសល់ច្រើននោះមិនងាយនឹងមកដល់ទេ។
- វប្បធម៌រស់មួយថ្ងៃ គិតមួយថ្ងៃ៖ នៅពេលដែលអនាគតវាមើលមិនធ្លុះ មនុស្សនឹងជ្រើសរើសដោះស្រាយក្រពះថ្ងៃនេះជាមុនសិន។ នេះជាសភាវគតិធម្មជាតិរបស់មនុស្ស មិនមែនជាកំហុសឡើយ។
ស្អីទៅដែលហៅថា “គ្រោះអាសន្ន” ពិតប្រាកដ? មនុស្សខ្លះឃើញទូរស័ព្ទចុះថ្លៃ ឬឃើញខោអាវលក់បញ្ចុះតម្លៃភ្លាម ស្រែកថាអាសន្នធំហើយ ត្រូវតែដកលុយទិញភ្លែត... អាហ្នឹងអត់រាប់ទេបងប្អូន! 😭
- រាប់ថាអាសន្ន (✅)៖ ថ្លៃពេទ្យ ថ្លៃថ្នាំ, ម៉ូតូខូចជិះទៅធ្វើការមិនកើត, ផ្ទះលិចធ្លាយដំបូល, រោងចក្រព្យួរការងារ។
- មិនរាប់ (❌)៖ អាវបញ្ចុះតម្លៃ, ចង់ដូរទូរស័ព្ទព្រោះអផ្សុក, ចង់ទៅអង្គុយហាងកាហ្វេថតរូបស្អាតៗ, ឬទិញរបស់លេងក្នុងហ្គេម។ លុយអាសន្នគឺសម្រាប់ “ការពារជីវិត” មិនមែន “ការពារអារម្មណ៍ចង់ចំណាយ” ឡើយ។
ចុះរឿងធានារ៉ាប់រងវិញ?
តួលេខ ១% បង្ហាញថា ខ្មែរយើងភាគច្រើនខ្លាច និងមិនទាន់យល់ពីធានារ៉ាប់រង។ មនុស្សភាគច្រើនគិតថា៖ “បង់លុយឱ្យគេរាល់ខែ ដល់តែយើងអត់ឈឺ អត់ស្លាប់ គឺខាតលុយទទេ!”
ប៉ុន្តែ គោលគំនិតរបស់ធានារ៉ាប់រង មិនមែនធ្វើឡើងដើម្បី “យកចំណេញ” ទេ។ វាដូចជា “មួកសុវត្ថិភាព” អញ្ចឹង។ គ្មាននរណាម្នាក់ពាក់មួកសុវត្ថិភាព ព្រោះចង់ដួលបោកក្បាលសាកមើលមួកហ្នឹងមាំអត់នោះទេ តែយើងពាក់វាដើម្បីការពារជីវិតពេលមានគ្រោះថ្នាក់ជាយថាហេតុ។
ទោះជាយ៉ាងណា មុននឹងទិញសេវាធានារ៉ាប់រងណាមួយ សូមបងប្អូនសួរខ្លួនឯង និងភ្នាក់ងារលក់ឱ្យច្បាស់៖ តើវា protection (ការពារ) លើអ្វីខ្លះ? អ្វីខ្លះដែលមិនការពារ? មានលក្ខខណ្ឌលាក់កំបាំងអីអត់? ក្រុមហ៊ុនមានអាជ្ញាប័ណ្ណត្រឹមត្រូវពី រាជរដ្ឋាភិបាល ឬអត់? កុំចុះហត្ថលេខាលើក្រដាសដែលយើងអានមិនយល់ដាច់ខាត។
តារាងពិនិត្យខ្លួនឯងរហ័ស
សាកល្បងសួរខ្លួនឯងនូវសំណួរ ៥ យ៉ាងនេះនៅល្ងាចនេះ៖
- [ ] ១. បើខ្ញុំត្រូវផ្អាកការងារ ៧ ថ្ងៃ តើខ្ញុំមានលុយសម្រាប់ទិញបាយហូប និងរស់នៅអត់? (ឆ្លើយតាមការពិតដើម្បីដឹងស្ថានភាពខ្លួនឯង)។
- [ ] ២. ខ្ញុំមាន “លុយហាមប៉ះ” ដាច់ដោយឡែកហើយឬនៅ? (ទោះបីជាមានត្រឹមតែ ២០ ដុល្លារក៏ដោយ សំខាន់គឺមានបន្ទាត់ព្រំដែន)។
- [ ] ៣. ខ្ញុំដឹងច្បាស់ទេ ថាលុយខ្ញុំហូរទៅណាខ្លះក្នុងមួយខែៗ? (ពេលខ្លះ រន្ធធ្លាយតូចៗ អាចធ្វើឱ្យទូកធំលិចលង់បាន)។ 🚣
- [ ] ៤. បើស្អែកនេះ សមាជិកគ្រួសារមានបញ្ហាសុខភាពភ្លាម តើខ្ញុំនឹងត្រូវទាក់ទងទៅណា ឬធ្វើបែបណាជាជំហានដំបូង? (គិតត្រៀមទុក ប្រសើរជាងដល់ពេលហួសពេលទើបភ័យស្លន់ស្លោ)។
- [ ] ៥. ខ្ញុំមានប្រភពព័ត៌មានហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការដើម្បីសួរនាំដែរទេ? (កុំបណ្តោយឱ្យប្រអប់មតិលើហ្វេសប៊ុក ក្លាយជាអ្នកប្រឹក្សាហិរញ្ញវត្ថុបោកប្រាស់របស់យើង)។