AI អាចខុសបាន៖ មុននឹងជឿ ត្រូវពិនិត្យអ្វីខ្លះ?

បច្ចុប្បន្នហ្នឹង ឱ្យតែនឹកមិនឃើញអី មិនដឹងសួរអ្នកណា បងៗខ្លះច្បាស់ជាបើកទូរស័ព្ទសួរ AI (ដូចជា ChatGPT, Gemini, ឬ Claude) ភ្លែត។ វាពូកែណាស់មែនទេបង? ចង់ឱ្យវាជួយសរសេរប្រយោគម៉ូដឡូយៗលក់អនឡាញក៏បាន ជួយបកប្រែភាសាក៏បាន ឬសួររឿងចំឡែកៗក៏វាឆ្លើយចេញដែរ។

ប៉ុន្តែសុំសួរមួយបង... ធ្លាប់អានចម្លើយវាហើយមានអារម្មណ៍ថា "អុញ! ដូចមិនរស់សោះ" ឬ "ខុសរឿងបាត់" ទេ? បើធ្លាប់ បងមិនមែនជាមនុស្សតែម្នាក់ឡើយ។ ព្រោះការពិតគឺ៖ AI ពូកែភូតទាំងរស់ណាស់បងអើយ!

តើ AI អាចខុសដោយរបៀបណា? (រោគសញ្ញា "យល់សប្តិទាំងរស់")

នៅក្នុងពិភពបច្ចេកវិទ្យា គេមានពាក្យមួយហៅថា AI Hallucination បើប្រែជាភាសាយើងឱ្យងាយស្តាប់គឺ "AI យល់សប្តិទាំងរស់" ឬ "AI និយាយរវើរវាយ"។

AI វាមិនមែនជាមនុស្សទេ វាមិនដឹងថាអ្វីជា "ការពិត" ឬអ្វីជា "រឿងប្រឌិត" ឡើយ។ ដំណើរការរបស់វាគឺដូចជាការទាយពាក្យបន្ទាប់ដែលសមរម្យបំផុត ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យរាប់លានដែលវាធ្លាប់រៀន។ នៅពេលដែលវាគ្មានទិន្នន័យច្បាស់លាស់ ឬជួបសំណួរដែលបត់បែនពេក វាវានឹង "បង្កើត" រឿងថ្មីមួយឡើងមកភ្លាម ដោយប្រើទឹកដមសំឡេងយ៉ាងជឿជាក់បំផុត ធ្វើដូចវាដឹងច្បាស់ណាស់អ៊ីចឹង! បើបងមិនចាប់អារម្មណ៍ទេ ច្បាស់ជាចាញ់បោកភាពជឿជាក់របស់វាជាមិនខាន។

ហេតុអ្វីរឿងនេះសំខាន់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ?

សាកស្រមៃមើលបង បើបងឱ្យ AI ជួយរកថ្នាំលេបពេលឈឺក្បាល ហើយវាស្រាប់តែ "រវើរវាយ" ប្រាប់ឈ្មោះថ្នាំខុស ឬប្រាប់កម្រិតប្រើប្រាស់លើសចំណុះ? ឬបើបងជាអាជីវករ ហើយឱ្យ AI ជួយរកច្បាប់អាជីវកម្មនៅខ្មែរ ស្រាប់តែវាទៅយកច្បាប់ស្រុកគេមកលាយឡំ ច្បាស់ជាវង្វេងវង្វាន់អស់ហើយ។

ការជឿ AI ដោយមិនបានពិនិត្យ អាចធ្វើឱ្យយើង៖

• បាត់បង់ទំនុកចិត្ត៖ យកព័ត៌មានខុសទៅប្រាប់គេ ឬបង្ហោះលើហ្វេសប៊ុក នាំឱ្យគេសើចចំអក។
• គ្រោះថ្នាក់៖ ជាពិសេសរឿងសុខភាព ច្បាប់ និងហិរញ្ញវត្ថុ។
• ខាតពេល៖ ត្រូវមកអង្គុយធ្វើការងារឡើងវិញ ព្រោះចម្លើយដំបូងខុសទិសដៅ។

កំហុសឆ្គងដែលយើងតែងតែធ្វើ៖ "ព្រោះឃើញវាឆ្លើយម៉ត់ចត់ ស្មានតែវាត្រូវ"

កំហុសធំបំផុតរបស់ពួកយើងគឺ "ការទុកចិត្តលើទម្រង់ ជាងខ្លឹមសារ"។ AI ពេលវាឆ្លើយ វារៀបចំជាចំណុចៗ មានលេខរៀង ១, ២, ៣ មានការសន្និដ្ឋានច្បាស់លាស់ មើលទៅគួរឱ្យទុកចិត្តជាងមនុស្សនិយាយទៅទៀត។ យើងក៏គិតថា "អូ! វាសរសេរឡើងវែង អ៊ីចឹងប្រាកដជាត្រូវហើយ"។ នេះហើយជាអន្ទាក់បង!

៥ ជំហានត្រូវពិនិត្យ មុននឹងជឿ និងយកទៅប្រើប្រាស់

ដើម្បីកុំឱ្យ AI បោកបាន មុននឹងបងយកចម្លើយរបស់វាទៅប្រើប្រាស់ សូមចំណាយពេលធ្វើកិច្ចការទាំង ៥ នេះសិន៖

១. ពិនិត្យ "ប្រភពដើម" (Check the Sources)

បើ AI និយាយរឿងលេខទិន្នន័យ ម៉ាកសញ្ញា ឬព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ សូមសួរវាត្រឡប់ទៅវិញថា៖ "តើឯងបានព័ត៌មាននេះពីវេបសាយ ឬប្រភពណា?"។ បន្ទាប់មក យកឈ្មោះប្រភពនោះទៅស្វែងរកលើ Google មើលថាតើមានប្រភពហ្នឹងមែនអត់ ហើយព័ត៌មានហ្នឹងពិតអត់។

២. ប្រយ័ត្នរឿង "លេខ និងគណិតវិទ្យា"

AI ពូកែខាងអក្សរសាស្ត្រ និងការសរសេរ ប៉ុន្តែវាមិនសូវពូកែខាងគិតលេខច្បាស់លាស់ដូចកម្មវិធី Excel ឡើយ។ បើវាគណនាលុយកាក់ ឬភាគរយឱ្យបង សូមដកម៉ាស៊ីនគិតលេខមកចុចផ្ទៀងផ្ទាត់ឡើងវិញ។ កុំជឿលើការបូកដកគុណចែករបស់វាពេក។

៣. ពិនិត្យ "កាលបរិច្ឆេទ" (Timeline)

AI ខ្លះត្រូវបានហ្វឹកហាត់ដោយទិន្នន័យដែលមានកំណត់ត្រឹមឆ្នាំណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ ឬ ២០២៥)។ ដូច្នេះ រឿងរ៉ាវថ្មីៗដែលទើបនឹងកើតឡើងកាលពីខែមុន ឬសប្តាហ៍មុន វាអាចនឹងមិនដឹងទេ ឬវាដឹងបែបដឹងមិនច្បាស់ រួចក៏ទាយផ្សំតែម្តង។

៤. សួរដេញដោលឡើងវិញ (Cross-check with other AI)

កុំប្រើ AI តែមួយបង! បើរឿងហ្នឹងសំខាន់ សាកយកសំណួរដដែលនោះទៅសួរ AI ផ្សេងទៀត (បើដំបូងសួរ ChatGPT សាកប្តូរមកសួរ Gemini ម្តង)។ បើពួកវាឆ្លើយខុសគ្នាស្រឡះ ច្បាស់ណាស់ថាមានអាមួយកំពុងភូតហើយ។

៥. ប្រើ "ខួរក្បាលមនុស្ស" និងបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួន

ចុងក្រោយបង្អស់ គឺគំនិតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់បង។ បើអានទៅមានអារម្មណ៍ថា "ដូចមិនសមហេតុផលទាល់តែសោះ" សូមជឿជាក់លើវិចារណញាណរបស់ខ្លួនឯងចុះ។ AI គ្មានការយល់ដឹងពីតថភាពសង្គមជាក់ស្តែងដូចយើងឡើយ។

តារាងប្រៀបធៀប៖ អ្វីដែល AI ខ្លាំង និងអ្វីដែល AI ចូលចិត្តភូត

អ្វីដែល AI ធ្វើបានល្អ (គួរប្រើ)

• រកគំនិតច្នៃប្រឌិត (Brainstorming)

• កែសម្រួលអក្ខរាវិរុទ្ធ និងឃ្លាប្រយោគ

• សង្ខេបអត្ថបទវែងៗ ឱ្យខ្លីខ្លឹម

• បកប្រែភាសា

អ្វីដែល AI ចូលចិត្តភូត (ត្រូវប្រយ័ត្ន)

• លេខស្ថិតិ និងទិន្នន័យជាក់លាក់

• ឈ្មោះមនុស្ស ថ្ងៃខែឆ្នាំ និងព្រឹត្តិការណ៍ពិត

• ច្បាប់ទម្លាប់ និងឯកសារយោង

• ដំបូន្មានវេជ្ជសាស្ត្រ និងសុខភាព

បច្ចេកវិទ្យា AI បង្កើតមកដើម្បីធ្វើជា "ជំនួយការ" របស់យើង មិនមែនមកធ្វើជា "ចៅហ្វាយនាយ" ឬជា "អ្នកសម្រេចចិត្ត" ជំនួសយើងឡើយ។ វារហ័ស វារួសរាយ និងពូកែជួយសម្រាលការងារ ប៉ុន្តែវាមិនមានខួរក្បាលគិតពិចារណាវែងឆ្ងាយដូចមនុស្សយើងទេ។ លើកក្រោយ ពេល AI ឆ្លើយមកភ្លាម កុំអាលរំភើបថតអេក្រង់យកទៅប្រើ ឬ Copy យកទៅបង្ហោះភ្លែតអីបង។ ផ្អាកបន្តិច "អានមួយសិន" ពិចារណាឱ្យគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ទើបយើងអាចប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះដោយឆ្លាតវៃ និងមានសុវត្ថិភាពបំផុត!