ធ្វើម៉េចទៅ? បើមានគេលួចយករូបថតយើងទៅបង្កើតគណនីបោកប្រាស់គេ

កំពុងតែហែលហ្វេសប៊ុក (Facebook) ឬមើលតេឡេក្រាម (Telegram) សុខៗ ស្រាប់តែមានមិត្តភក្តិផ្ញើរូបភាពមក៖ «ហ្អែក! អាខោន (Account) នេះជារបស់ឯងមែន? ឃើញដើរឆាតខ្ចីលុយគេពេញភូមិហ្នឹង!»។ ពេលចុចមើលទៅ ស្រឡាំងកាំងហ្មង! រូបថតអាវថ្មីកាលទៅលេងកំពង់សោមខែមុនសោះ ឥឡូវក្លាយជាប្រវត្តិរូប (Profile) របស់ជនបោកប្រាស់បាត់។ បើជួបរឿងបែបនេះ តើគួរយំ ឬគួរធ្វើអ្វីមុនគេ?

កុំអាលភ័យស្លន់ស្លោអីណា! ដកដង្ហើមវែងៗ ហើយមកមើលវិធីដោះស្រាយជាមួយគ្នា។

ការលួចរូបទៅបន្លំខ្លួន មានន័យថាម៉េច?

និយាយឱ្យងាយយល់ទៅ វាដូចជាមានមនុស្សម្នាក់ធ្វើម៉ាសមុខរាងដូចយើងបេះបិទ ហើយដើរទៅខ្ចីលុយអ្នកជិតខាង ឬដើរលក់អីវ៉ាន់អនឡាញបោកប្រាស់គេអញ្ចឹង។ ជនខិលខូចមិនបាន «ហេគ (Hack)» ចូលគណនីពិតរបស់យើងទេ ពួកគេគ្រាន់តែចូលទៅ «សេវ (Save)» ឬថតចម្លង (Screenshot) រូបថតដែលយើងបង្ហោះជាសាធារណៈ រួចយកទៅបង្កើតគណនីថ្មីមួយទៀត ដោយដាក់ឈ្មោះស្រដៀង ឬដូចយើងតែម្តង។

គោលបំណងរបស់ពួកគេគ្មានអ្វីក្រៅពី យកឈ្មោះ និងរូបថតដែលមើលទៅ «គួរឱ្យទុកចិត្ត» របស់យើង ទៅធ្វើជាឧបករណ៍បោកប្រាស់លុយកាក់ពីអ្នកដទៃនោះទេ។

ហេតុអ្វីបានជាយើងត្រូវខ្វល់ខ្វាយ និងចាត់វិធានការភ្លាមៗ?

រឿងនេះសំខាន់ណាស់ ព្រោះវាប៉ះពាល់ដល់រឿងពីរធំៗ៖

• កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងកិត្តិយស៖ មនុស្សជុំវិញខ្លួន ឬអ្នកស្គាល់គ្នាយ៉ាងរហ័ស អាចនឹងយល់ច្រឡំថាជាយើងពិតប្រាកដ ហើយគិតថាយើងជាមនុស្សដើរបោកប្រាស់គេ។
• សុវត្ថិភាពអ្នកដទៃ៖ បើបណ្តោយទុកយូរ មិត្តភក្តិ បងប្អូន ឬម៉ូយដូរអនឡាញរបស់យើង អាចនឹងចាញ់បោកផ្ទេរប្រាក់តាម QR Code ឬលេខវេរលុយទៅឱ្យជនខិលខូចនោះ។

កំហុសឆ្គងដែលយើងឧស្សាហ៍ធ្វើពេលភ័យខ្លាច

ពេលដឹងថាមានគេយករូបទៅបន្លំ មនុស្សភាគច្រើនជួបកំហុសទាំងនេះដោយអចេតនា៖

1. ផ្ញើសារទៅជេរប្រចណ្ឌ ឬគំរាមជនបោកប្រាស់៖ ការធ្វើបែបនេះមិនបានផលទេ ពួកគេនឹងរារាំង (Block) យើងភ្លាមៗ ដែលធ្វើឱ្យយើងលែងមើលឃើញសកម្មភាពបោកប្រាស់របស់ពួកគេទៅវិញទេ។
2. លុបគណនីពិតរបស់ខ្លួនឯងចោល៖ ការលុបគណនីពិតចោល ធ្វើឱ្យបាត់បង់ភស្តុតាងថា «យើងជាម្ចាស់ខ្លួនពិតប្រាកដ» ហើយរឹតតែធ្វើឱ្យគេយល់ច្រឡំថា គណនីក្លែងក្លាយនោះជាគណនីពិត។

ជំហានជាក់ស្តែង៖ អ្វីដែលត្រូវធ្វើភ្លាមៗ

បើសិនជាដឹងថាមានគណនីក្លែងក្លាយយករូបយើងទៅប្រើ សូមធ្វើតាមជំហានខាងក្រោមនេះតាមលំដាប់លំដោយ៖

១. ប្រមូលភស្តុតាងទុក (រក្សាភាពស្ងៀមស្ងាត់សិន)

កុំអាលឱ្យជនបោកប្រាស់ដឹងខ្លួនថា យើងដឹងរឿង។ ប្រើប្រាស់គណនីពិតរបស់អ្នក ឬខ្ចីទូរសព្ទមិត្តភក្តិ ទៅថតចម្លងអេក្រង់ (Screenshot) ទុកនូវ៖

• រូបរាងគណនីក្លែងក្លាយនោះ (Profile)
• តំណភ្ជាប់ (Link) ទៅកាន់គណនីក្លែងក្លាយនោះ (បើជា Facebook) ឬឈ្មោះគណនី (@username បើជា Telegram)
• ឆាតដែលវាដើរខ្ចីលុយ ឬបោកប្រាស់គេ (បើមានមិត្តភក្តិផ្ញើមកឱ្យ)។

២. បង្ហោះប្រកាសលើគណនីពិត និងគ្រប់បណ្តាញសង្គម

សរសេរសារខ្លី ខ្លឹម ហើយច្បាស់លាស់ បង្ហោះលើគណនីពិតរបស់អ្នក (និងដាក់ក្នុង Story ផង) ដោយភ្ជាប់ជាមួយរូបថតអេក្រង់នៃអាខោនក្លែងក្លាយនោះ៖

«ជម្រាបសួរ បងប្អូននិងមិត្តភក្តិទាំងអស់គ្នា! បច្ចុប្បន្នមានគណនីមួយនេះ (ភ្ជាប់រូបភាព) បានលួចយករូបថត និងឈ្មោះរបស់ខ្ញុំទៅប្រើប្រាស់ក្នុងបំណងមិនល្អ/ដើរខ្ចីលុយគេ។ នេះមិនមែនជាគណនីរបស់ខ្ញុំទេ។ រាល់ការទាក់ទង ខ្ចីលុយ ឬទិញដូរណាមួយពីគណនីនោះ ខ្ញុំមិនទទួលខុសត្រូវឡើយ។ សូមជួយ Report អាខោននេះម្នាក់មួយផង។ សូមអរគុណ!»

៣. ចុចរាយការណ៍ (Report) ទៅកាន់ក្រុមហ៊ុនបណ្តាញសង្គម

• សម្រាប់ Facebook: ចូលទៅកាន់គណនីក្លែងក្លាយនោះ -> ចុចលើសញ្ញាចុចបី (...) -> រកពាក្យថា Find support or report -> រើសយក Pretending to be someone (បន្លំខ្លួនជាអ្នកដទៃ) -> រើសយក Me (រូបខ្ញុំ) រួចចុចបញ្ជូន (Submit)។
• សម្រាប់ Telegram: ចូលទៅមើល Profile របស់គណនីនោះ -> ចុចសញ្ញាចុចបី -> រកពាក្យថា Report -> រើសយក Fake Account រួចសរសេរពណ៌នាបន្តិចជាភាសាអង់គ្លេស (ឧទាហរណ៍៖ This account is stealing my photos to scam people.)។

៤. ពឹងពាក់មិត្តភក្តិឱ្យជួយ Report បន្ថែម

កម្លាំងម្នាក់ឯងប្រហែលជា Facebook ឬ Telegram មិនទាន់អើពើលឿនទេ។ សុំពឹងបងប្អូន ឬមិត្តភក្តិជិតដិត ៥ ទៅ ១០ នាក់ ឱ្យជួយចុច Report គណនីក្លែងក្លាយនោះក្នុងពេលតែមួយ ព្រោះប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិនឹងបិទគណនីនោះបានលឿនជាងមុន កាលណាមានគេរាយការណ៍ច្រើន។

សេចក្តីរំលឹក៖ ការពារខ្លួនឯងសម្រាប់ថ្ងៃក្រោយ

ដើម្បីកុំឱ្យជនខិលខូចលួចរូបថតយើងទៅប្រើប្រាស់បានងាយស្រួលនៅថ្ងៃមុខ យើងគួរ៖

• ប្តូរការកំណត់ឯកជនភាព (Privacy Settings): លើ Facebook គួរដូរការបង្ហោះរូបថតផ្ទាល់ខ្លួន ឬរូបភាពគ្រួសារពី «Public» (សាធារណៈ) មកជា «Friends» (មិត្តភក្តិ) វិញ។
• ចាក់សោ Profile (Lock Profile): បើអាច គួរប្រើមុខងារចាក់សោប្រវត្តិរូប ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកមិនមែនជាមិត្តភក្តិ អាចមើលឃើញ ឬទាញយករូបថតធំៗរបស់យើងបាន។
• លាក់លេខទូរសព្ទលើ Telegram: ចូលទៅកាន់ Settings -> Privacy and Security -> Phone Number -> ដូរទៅជា Nobody ឬ My Contacts ដើម្បីកុំឱ្យជនបោកប្រាស់ស្វែងរកយើងឃើញ ឬយកទៅបន្លំបានងាយ។

តារាងផ្ទៀងផ្ទាត់រហ័ស (Quick Checklist)

អ្វីដែលត្រូវធ្វើ

[ ] ថត Screenshot គណនីក្លែងក្លាយ និង Link ទុកជាភស្តុតាង

[ ] បង្ហោះប្រកាសលើគណនីពិត ប្រាប់មិត្តភក្តិកុំឱ្យចាញ់បោក

[ ] ចុច Report គណនីនោះដោយខ្លួនឯង (Pretending to be me)

[ ] ផ្ញើ Link ឱ្យមិត្តភក្តិជួយចុច Report ព្រមៗគ្នា

[ ] កែទម្រង់ Privacy លើគណនីពិត កុំឱ្យអ្នកក្រៅមើលឃើញរូបភាពទាំងអស់