Algorithm (អាល់ហ្គោរីធឹម) គឺអ្វី? ហេតុអ្វី TikTok ដឹងចិត្តយើងម៉្លេះ?

បងៗធ្លាប់ចាប់អារម្មណ៍អត់? ពេលខ្លះយើងទើបតែនិយាយរឿងចង់ទិញខោអាវថ្មីជាមួយមិត្តភក្តិសោះ ឬគ្រាន់តែគិតក្នុងចិត្តថាចង់ទៅលេងកំពតសោះ ស្រាប់តែបើកទូរស័ព្ទមក វីដេអូ TikTok ឬ Post នៅលើ Facebook បង្ហាញព្រោងព្រាតរឿងហ្នឹងតែម្តង! ពេលខ្លះដឹងចិត្តយើងជាងប្តីប្រពន្ធ ឬសង្សារយើងទៅទៀត។ រហូតដល់បងៗខ្លះលួចគិតថា៖ «ហាស៊ែ! ទូរស័ព្ទនេះវាលួចស្តាប់យើងនិយាយមែនទេ?»។

ការពិតទៅ គ្មានអ្នកណាលួចស្តាប់បងឯងនិយាយទាំងយប់ទាំងថ្ងៃទេ (ព្រោះគេក៏អត់ទំនេរដែរ បងអើយ!)។ តែអ្វីដែលនៅពីក្រោយរឿងនេះ គឺអ្វីមួយដែលគេហៅថា "Algorithm" (អាល់ហ្គោរីធឹម) ហ្នឹងឯង។

តោះ! ថ្ងៃនេះមក "អានមួយសិន" វះកាត់មើលថាអា Algorithm ហ្នឹងជាស្អី ឱ្យយល់ច្បាស់ៗ មិនបាច់រៀន IT ក៏យល់ដែរ!

Algorithm គឺអ្វី? (សូមកុំទាន់អាលងងុយគេង!)

ពាក្យថា Algorithm ស្តាប់ទៅដូចបច្ចេកទេសខ្ពស់កប់ពពក តែការពិតគំនិតវាងាយស្រួលណាស់បង។ បើនិយាយឱ្យស្រួលស្តាប់ទៅ វាគឺជា "រូបមន្ត ឬជំហានធ្វើការងារមួយៗពីកម្រិតទី១ ដល់កម្រិតបញ្ចប់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអ្វីមួយ"។

បងស្រមៃមើល ដូចយើងធ្វើ "បបរគ្រឿង" អ៊ីចឹង។ រូបមន្តធ្វើបបរគ្រឿង គឺ៖

1. លាងអង្ករឱ្យស្អាត រួចដាក់ដាំទឹកឱ្យពុះ
2. បំពងខ្ទឹមស ដាក់សាច់ជ្រូកចិញ្ច្រាំ និងគ្រឿងសមុទ្រចូល
3. ពេលអង្កររលួយ ដាក់គ្រឿងចូល ភ្លក់រសជាតិ
4. បង់ស្លឹកខ្ទឹម រួចដួសដាក់ចាន។

នេះហើយគឺជា Algorithm នៃការធ្វើបបរគ្រឿង! បើបងធ្វើតាមជំហាននេះ បងនឹងបានបបរគ្រឿងញ៉ាំ។ នៅក្នុងកុំព្យូទ័រ ឬទូរស័ព្ទក៏ដូចគ្នា Algorithm គឺជាសំណុំច្បាប់ដែលអ្នកបង្កើត App សរសេរឡើង ដើម្បីប្រាប់កុំព្យូទ័រថា៖ «បើអ្នកប្រើប្រាស់ធ្វើបែបនេះ ឯងត្រូវបង្ហាញរឿងនេះឱ្យគេឃើញ»។

ហេតុអ្វី TikTok ដឹងចិត្តបងជាងសង្សារទៅទៀត?

ចុះហេតុអ្វីបានជា Algorithm របស់ TikTok វាខ្លាំងម៉្លេះ? អូសចំតែវីដេអូដែលយើងចូលចិត្តមើល រហូតធ្វើឱ្យយើងជាប់គាំង អូសចុះអូសឡើងដឹងខ្លួនវិញកន្លះយប់?

រូបមន្តសម្ងាត់របស់ TikTok មិនមែនទាយចិត្តបងត្រូវទេ គឺវា "អង្កេត និងចាំរាល់សកម្មភាព" របស់បងគ្រប់វិនាទី។ រាល់ពេលបងបើក App ភ្នែកបងមើល អ៊ិនធឺណិតដើរ ម្រាមដៃបងអូស គឺបងកំពុងផ្តល់ពិន្ទុឱ្យវាហើយ៖

• រយៈពេលមើល (Watch Time)៖ នេះជាចំណុចសំខាន់បំផុត! បើវីដេអូបង្ហាញឡើង ហើយបងមើលវារហូតដល់ចប់ ឬមើលឡើងវិញ ២-៣ ដង (ទោះបងមិនបានចុច Like ក៏ដោយ) TikTok នឹងកត់ចំណាំភ្លាមថា៖ «អូ! បងម្នាក់នេះចូលចិត្តមើលរឿងបែបហ្នឹងណាស់!»។ ផ្ទុយទៅវិញ បើវីដេអូបង្ហាញមកភ្លាម បងអូសរំលងក្នុងពេល ១ វិនាទី វានឹងដឹងថាបងមិនចូលចិត្តទេ។
• ការចូលរួម (Engagement)៖ បងចុចបេះដូង (Like) បងចូលទៅអាន Comment ឬបងចុច Share ទៅឱ្យមិត្តភក្តិ នេះសរុបសេចក្តីមក គឺបងកំពុងប្រាប់ច្បាស់ៗថាយើងត្រូវរ៉ូវគ្នាជាមួយវីដេអូប្រភេទហ្នឹងហើយ។
• ព័ត៌មានវីដេអូ (Video Info)៖ វានឹងមើលពាក្យ (Hashtags) សំឡេងតន្ត្រី និងប្រភេទវីដេអូដែលបងមើលយូរជាងគេ។ បើបងមើលវីដេអូធ្វើម្ហូបញឹកញាប់ វានឹងស្វែងរកវីដេអូធ្វើម្ហូបផ្សេងទៀតមកបម្រើបងដល់កន្លែង។

យូរៗទៅ វារៀនពីបងកាន់តែច្បាស់ រហូតវាបង្កើតទំព័រ "សម្រាប់អ្នក" (For You Page) មួយដែលមានតែវីដេអូត្រូវចិត្តបង ៩៩%។ វាដឹងថាបងចូលចិត្តមើលអី ពេលបងស្រ្តេសបងចូលចិត្តមើលវីដេអូបែបណា នេះហើយជាមូលហេតុដែលធ្វើឱ្យបង "ជក់" ដកខ្លួនមិនរួច។

កំហុសឆ្គងដែលយើងតែងតែធ្វើ៖ បណ្តោយខ្លួនឱ្យទូរស័ព្ទបញ្ជា

បងៗភាគច្រើនតែងតែគិតថា យើងជាអ្នកបញ្ជាទូរស័ព្ទ តែការពិត Algorithm ទេជាអ្នកបញ្ជាអារម្មណ៍ និងពេលវេលារបស់យើង។ កំហុសដែលយើងតែងតែជួបមានដូចជា៖

1. មើលព្រោះតែខឹង ឬឆ្ងល់៖ ពេលខ្លះឃើញវីដេអូមួយដែលយើងមិនចូលចិត្ត ឬខុសពីការពិត បងៗតែងតែចូលទៅមើលព្រោះតែចង់ដឹង ឬចូលទៅជេរ (Comment) វាយប្រហារ។ បងដឹងអត់? សកម្មភាពហ្នឹងធ្វើឱ្យ Algorithm យល់ច្រឡំថាបង "ចាប់អារម្មណ៍"។ ថ្ងៃក្រោយ វានឹងបញ្ជូនវីដេអូស្រដៀងហ្នឹងមកទៀត ធ្វើឱ្យបងកាន់តែខឹង កាន់តែស្រ្តេស។
2. បាត់បង់ពេលវេលាផ្ទាល់ខ្លួន៖ គិតថាចូលមើលតែ ៥ នាទីទេ តែ Algorithm វាដឹងថាត្រូវបោះវីដេអូអីបន្តបន្ទាប់ដើម្បីឃាត់ជើងបង។ ដឹងខ្លួនទៀត ម៉ោង ២ យប់ ភ្នែកឡើងស្លក់ ខាតទាំងពេល ឈឺទាំងភ្នែក។

ល្បិច ៤ យ៉ាង បង្វិលក្បាល Algorithm ឱ្យមកស្តាប់បង្គាប់យើងវិញ

បើបងចង់ឱ្យទូរស័ព្ទបម្រើបងវិញ មិនមែនបងបម្រើទូរស័ព្ទទេ បងត្រូវចេះ "បង្ហាត់" Algorithm ឱ្យដើរតាមចិត្តបង ដោយប្រើល្បិចងាយៗទាំងនេះ៖

• ល្បិចទី១៖ ចុច "មិនចាប់អារម្មណ៍" (Not Interested) បើឃើញវីដេអូណាដែលមិនចូលចិត្ត កុំទៅមើល កុំទៅខមិនជេរ។ ចុចលើវីដេអូនោះឱ្យជាប់ រួចស្វែងរកពាក្យថា "Not Interested" ឬរូបតំណាងបេះដូងបាក់បែក នោះវានឹងលែងបង្ហាញរឿងបែបហ្នឹងមកទៀតហើយ។
• ល្បិចទី២៖ អូសរំលងឱ្យលឿន (The 1-Second Rule) ឃើញវីដេអូអត់ប្រយោជន៍ វីដេអូពុល (Toxic) ឬរឿងរ៉ាវឈ្លោះប្រកែកគ្នា... សូមអូសរំលងក្នុងពេល ១ វិនាទីភ្លាម។ កុំឱ្យវាមានឱកាសកត់ពិន្ទុទុក។
• ល្បិចទី៣៖ ស្វែងរកតែអ្វីដែលមានប្រយោជន៍ បើបងចង់រៀនភាសាអង់គ្លេស ចង់រៀនរកស៊ី ឬចង់មើលរឿងកំប្លែងសប្បាយៗ ចូលទៅក្នុងប្រអប់ Search ហើយវាយពាក្យទាំងនោះ។ រួចចូលទៅមើល និងចុច Like វីដេអូទាំងនោះឱ្យបានច្រើន។ Algorithm នឹងប្តូរទិសដៅភ្លាម។
• ល្បិចទី៤៖ កំណត់ម៉ោងឱ្យ App (Screen Time) ចូលទៅក្នុង Setting របស់ទូរស័ព្ទ ឬ App រួចកំណត់ថា លេងបានតែ ១ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃទេ ពេលគ្រប់ម៉ោង ឱ្យវាចាក់សោចោលតែម្តង។

បច្ចេកវិទ្យាបង្កើតឡើងដើម្បីបម្រើមនុស្ស មិនមែនដើម្បីឱ្យមនុស្សក្លាយជាទាសកររបស់វាឡើយ។ Algorithm របស់ TikTok ឬ Facebook គ្រាន់តែជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពី "ចំណង់" របស់យើងតែប៉ុណ្ណោះ។ បើយើងចំណាយពេលមើលរឿងអត់ប្រយោជន៍ វានឹងហុចរឿងអត់ប្រយោជន៍មកឱ្យយើងវិញ។ តែបើយើងចេះប្រើវាដើម្បីរៀនសូត្រ អភិវឌ្ឍខ្លួន វានឹងក្លាយជាបណ្ណាល័យដ៏មានតម្លៃបំផុត។