ល្បិចលាក់មុខ! បើគេថា “ធានាចំណេញ គ្មានហានិភ័យ” តើហានិភ័យទៅលាក់នៅឯណា?

បើគេថា “ធានាចំណេញ” គ្មានហានិភ័យ — សាកសួរខ្លួនឯងសិនមើល៍ ថាហានិភ័យហ្នឹងវាទៅលាក់នៅឯណា?

ពេលលុយមើលទៅ “ងាយបានពេក” ច្រើនដងវាជាអន្ទាក់ដែលតែងខ្លួនស្អាតបាតហ្នឹងឯង។

លបមើលតាម Telegram group ខ្លះ ឬ Facebook page ខ្លះ ឃើញបងប្អូនយើង share មកព្រោងព្រាត៖

• “ចូលដើមទុនតែ $100 ទេបង”
• “ធានាចំណេញ 15% ក្នុងមួយខែ”
• “មិនបាច់ធ្វើអីក៏មានលុយចូលកាបូប (Passive income)”
• “ក្រុមយើងមានម៉ូយៗរកលុយបានច្រើនណាស់”

នៅក្រោមផុស (Post) ហ្នឹង មាន screenshot ផ្ទេរលុយចូល ABA, Wing, notification ក្នុង Telegram លោតឌឹបៗ, រូបថតថតជាមួយឡាន Lexus, ហើយនិង screenshot លេខលុយចំណេញពណ៌បៃតងពេញអេក្រង់ មើលទៅដូចយើងលេងហ្គេមចិញ្ចឹមមាន់យកកាក់នៅហាងអ៊ីនធឺណិត (Internet café) កាលពីមុនអញ្ចឹង។

មើលមួយភ្លែត ដូចជា “ឱកាសមាស” មែនទែន។ តែការពិត ច្រើនដងវាជាល្បិចចាស់ (Pattern) ដដែលៗ គ្រាន់តែប្តូរឈ្មោះក្រុមហ៊ុន ប្តូរឡូហ្គោ ហើយប្តូរ filter រូបភាពឱ្យមើលទៅប្លែកភ្នែកតែប៉ុណ្ណោះ។

ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យខ្លាចគឺ Scam (ការបោកប្រាស់) សម័យនេះ មិនមែនមកក្នុងទម្រង់មុខមាត់ “មនុស្សអាក្រក់” ដូចក្នុងរឿងភាគទេ គឺមកក្នុងទម្រង់ជា “បងប្រុស បងស្រីជោគជ័យ”៖

• និយាយស្តីទន់ភ្លន់ គួរឱ្យគោរព
• មានក្រុម (Community) មើលទៅកក់ក្តៅ
• ចូលចិត្តផុសពាក្យស្លោកលើកទឹកចិត្ត (Motivation quotes)
• មានឡាយវីដេអូ (Livestream) បង្រៀន ឬធ្វើខ្លួនជា “គ្រូណែនាំ (Mentor)”
• មាន comment មកជួយអ៊ុតថា៖ “អរគុណបងណាស់ ខ្ញុំដកលុយបានពិតៗមែន!”

ប៉ុន្តែសំណួរទីមួយដែលយើងគួរតែសួរខួរក្បាលខ្លួនឯងភ្លាមគឺ៖

រឿងនេះនិយាយទៅ មិនមែនដើម្បីបន្ទោសអ្នកណាថាខ្សោយ ឬអត់ដឹងអីនោះទេ។ ព្រោះពួកបោកប្រាស់លុយកាក់ online មិនមែនរើសបោកតែមនុស្សអត់ដឹងអីទេ។ វារើសវាយប្រហារចំចំណុចខ្សោយរបស់មនុស្សដែល៖

• កំពុងហត់នឿយ ឬតានតឹងរឿងលុយកាក់ប្រចាំថ្ងៃ
• ចង់រកចំណូលបន្ថែមមកជួយគ្រួសារ
• ភ័យ ខ្លាចគេដើរទៅមុខលឿនជាងខ្លួន (FOMO)
• មិនធ្លាប់មានអ្នកណាបង្រៀនពីរឿងគ្រប់គ្រងលុយពីមុនមក
• ឃើញគេផុសអួតឡាន អួតវីឡាជោគជ័យរាល់ថ្ងៃពេក ចាប់ផ្តើមថប់អារម្មណ៍
• ឮពាក្យប្លែកៗដូចជា “AI trading”, “crypto”, “affiliate”, “copy trade”, “staking” តែអត់យល់ថាវាជាអី គ្រាន់តែឮគេថាបានលុយ ក៏ចង់សាក។

សម័យនេះ ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត (Algorithm) មិនត្រឹមតែបង្ហាញ content ទេ វាកំពុងលក់ “អារម្មណ៍ស្តាយក្រោយ ខ្លាចហួសពេល” ឱ្យយើងទៀតផង។ ហើយពេលជីវិតជួបការលំបាក មនុស្សយើងតែងតែចង់ជឿថា ប្រហែលជាមានផ្លូវកាត់ (Shortcut) មួយកំពុងរង់ចាំជួយយើងហើយ។

៥ ល្បិចរួមរបស់ពួក Scam លើអនឡាញ ដែលយើងឃើញដដែលៗ៖

១. ចូលចិត្តប្រើពាក្យ “ធានាចំណេញ”

គេមិនដែលនិយាយពីពាក្យថា “ខាត” ឬ “ហានិភ័យ” ឱ្យយើងឮសូម្បីតែមួយម៉ាត់។ ឃើញមានតែពាក្យ “ចំណេញកប់ៗ” “លុយចូលរាល់ថ្ងៃ” “ធានាជោគជ័យ ១០០%”។ តែនៅក្នុងលោកនេះ ឱ្យតែឡើងឈ្មោះថាការរកស៊ី ឬការវិនិយោគពិតប្រាកដ គ្មានអ្នកណាហ៊ានធានាចំណេញ ១០០% ទេ។ សូម្បីតែធនាគារធំៗ ក៏មិនហ៊ាននិយាយថា “គ្មានហានិភ័យទាល់តែសោះ” ដែរ។ ពេលមានអ្នកណាម្នាក់ព្យាយាមលាក់ហានិភ័យ វាមិនខុសអីពីអ្នកលក់ឡានជជុះ ដែលយកស្កុតខ្មៅទៅបិទបាំងលើភ្លើងសញ្ញាប្រាប់ថាអង់ហ្ស៊ីនខូច (Check engine) នោះទេ។ 🚗

២. ចូលរួមដោយសារ “ការអូសគ្នាជាខ្សែបណ្តាញ”

ការរកស៊ីបោកប្រាស់ខ្លះ មិនខ្វល់រឿងលក់ផលិតផលអីទេ។ សំខាន់គឺ “ការនាំមនុស្សថ្មីចូល”។ គេឱ្យលុយបន្ថែម (Bonus) ពេលយើងណែនាំមិត្តភក្តិ ឬឱ្យភាគរយ (Commission) ពេលមានកូនក្រុមនៅក្រោមខ្សែ (Downline)។ ប៉ុន្តែបើប្រព័ន្ធមួយអាចរស់បាន លុះត្រាតែ “មានមនុស្សថ្មីយកលុយមកបង់ឱ្យជានិច្ច” យើងត្រូវសួរសំណួរដាស់សតិខ្លួនឯងថា៖ “ចុះបើថ្ងៃណាមួយ លែងមានមនុស្សថ្មីចូល តើបានលុយឯណាទូទាត់ឱ្យយើង?”

៣. បង្កើតសម្ពាធ បង្ខំឱ្យសម្រេចចិត្តលឿនៗ

ពួកនេះចូលចិត្តប្រើល្បិច “បន្ទាន់ណាស់” (Urgency) មកលេងផ្លូវចិត្ត ដូចជា៖ “ឱកាសពិសេសនេះ បិទត្រឹមយប់នេះហើយបង” “សល់តែ ២ កៅអីទៀតទេ”។ ហេតុអីបានជាគេមិនទុកពេលឱ្យយើងអង្គុយគិតស្រាវជ្រាវសិន? ព្រោះការគិតបែបស្ងប់ស្ងាត់ និងការមានសតិត្រិះរិះ គឺជាសត្រូវធំបំផុតរបស់ពួក Scam!

៤. បង្ហាញភស្តុតាងជោគជ័យក្លែងក្លាយ (Social Proof)

សម័យនេះ Screenshot ផ្ទេរលុយ ឬរូបភាពចំណេញ ងាយស្រួលធ្វើជាងបាយឆាទៅទៀត។ 🍳 Comment កោតសរសើរ អាចបង្កើតឡើងមកខ្លួនឯងបាន Review ល្អៗ អាចជួលគេឱ្យសរសេរបាន រូបឡានស៊េរីទំនើប ឬវីឡាស្អាតៗ អាច download ពីអ៊ីនធឺណិត ឬទៅឈរថតនៅ showroom ឡាន ទាំងដែលខ្លួនមិនមែនជាម្ចាស់ពិតប្រាកដ។

គ្រាន់តែចាំឃ្លានេះទុកទៅបានហើយ៖

៥. ពន្យល់ពីរបៀបរកលុយមិនច្បាស់លាស់

បើសិនជាយើងសួរចំៗថា៖ “តើក្រុមហ៊ុន រកចំណូលបានមកពីណាពិតប្រាកដ?” ហើយចម្លើយដែលទទួលបានវិញ មានតែពាក្យផ្សែងៗដូចជា “បច្ចេកវិទ្យា AI ទំនើប” “ប្រើ Bot ដើររកលុយ” “ប្រព័ន្ធ Quantum” “វាជាការសម្ងាត់របស់ក្រុមហ៊ុន”។ បើជួបបែបហ្នឹង សូមផ្អាកសិនបង! កុំអាលទាញទូរសព្ទវាយលេខកូដដកលុយពី ABA។ ព្រោះការរកស៊ីពិតប្រាកដ គេតែងតែអាចពន្យល់យើងបានសាមញ្ញៗថា លុយចំណេញបានមកពីណា។ បើពន្យល់មិនចេញ តែបង្ខំឱ្យយើងផ្ញើលុយទៅមុន ហ្នឹងគឺភ្លើងលឿងប្រកាសអាសន្នហើយបង។

ហេតុអីបានជាយើងនៅតែងាយជឿ?

ព្រោះពួក Scam វាកំពុងដើរលក់អារម្មណ៍ ៣ យ៉ាងនេះ៖

1. “អារម្មណ៍ចង់រួចផុតពីសម្ពាធលុយកាក់”៖ មនុស្សដែលកំពុងជំពាក់គេ កំពុងខ្វះខាត តែងតែងាយនឹងលូកដៃចាប់យកអ្វីដែលមើលទៅដូចជាផ្លូវកាត់។
2. “ឃើញគេធ្វើបាន ខ្ញុំក៏ប្រហែលជាអាចបានដែរ”៖ ពេលឃើញគេផុសរូបដកលុយ ឬទិញរបស់ប្រេនៗរាល់ថ្ងៃ ខួរក្បាលយើងចាប់ផ្តើមភ័យខ្លួនឯងថា៖ “ប្រហែលជាមានតែយើងទេដែលដើរយឺតជាងគេ”។
3. “អារម្មណ៍មានក្រុម មានបងប្អូន”៖ ពួកបោកប្រាស់ខ្លះពូកែបង្កើតបរិយាកាសឱ្យដូចជាគ្រួសារ ហៅគ្នាថា Team, បងប្អូន, គ្រូណែនាំ។ ហើយពេលយើងមានអារម្មណ៍ថាកក់ក្តៅ វានឹងធ្វើឱ្យយើងក្រែងចិត្ត មិនហ៊ានសួរសំណួរដេញដោលខ្លាំងៗ។

រឿងពិតមួយដែលគេច្រើនតែលាក់ មិនដែលប្រាប់យើង

ពេលប្រព័ន្ធ Scam បែកធ្លាយរលំខ្ទេច មនុស្សដែលខាតបង់ដុនដាបជាងគេ មិនមែនមានតែអ្នកចូលចុងក្រោយគេនោះទេ ភាគច្រើន គឺ “មនុស្សកណ្តាល” ដែលដើរបបួលបងប្អូនបង្កើត ទៅនិយាយបញ្ចុះបញ្ចូលមិត្តភក្តិជិតដិត យកកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងមុខមាត់ខ្លួនឯងទៅធានាឱ្យគេ ព្រោះតែភាពជឿជាក់។

ដល់ពេលវារលំភ្លាម បាត់បង់ទាំងលុយកាក់ខ្លួនឯង ថែមទាំងបាត់បង់ទាំងទំនុកចិត្ត និងទំនាក់ទំនងល្អៗជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួនទៀត។ ហេតុហ្នឹងហើយ ទើបការសួរសំណួរដេញដោលមុននឹងចុច Share លីង ឬបបួលគេ វាមានតម្លៃជាងការដើរនិយាយពាក្យថា “សុំទោស” ពេលដែលគ្រប់គ្នាអស់លុយពីកាបូបទៅហើយ។

ប្រភព និងធនធានសម្រាប់រៀនសូត្របន្ថែម

បើបងៗចង់រៀនសូត្រពីរឿងលុយកាក់ និងវិធីការពារហានិភ័យបែបសាមញ្ញៗ ដោយមិនមានការ “ជម្រុញឱ្យរកលុយលឿនៗ” អាចសាកល្បងមើលធនធានទាំងនេះ៖

• NBC Cambodia & កម្មវិធី “Let’s Talk Money”៖ សម្រាប់ការអប់រំហិរញ្ញវត្ថុផ្លូវការ និងការយល់ដឹងពីសិទ្ធិរបស់ខ្លួនឯង។
• SOSORO Museum៖ ស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្រ្តលុយកាក់ និងមូលដ្ឋានគ្រឹះសេដ្ឋកិច្ច។
• KPY Cambodia៖ ការអប់រំលុយកាក់សម្រាប់គ្រួសារ និងកុមារ។
• Kotluy (កត់លុយ)៖ កម្មវិធីងាយស្រួលនៅលើទូរសព្ទសម្រាប់កត់ត្រារាល់ចំណាយប្រចាំថ្ងៃ កុំឱ្យលុយហូរចេញដោយមិនដឹងខ្លួន។
• LuyBook & Kakcent៖ ផេកចែករំលែកចំណេះដឹងហិរញ្ញវត្ថុមូលដ្ឋានបែបងាយយល់សម្រាប់យុវជន។